Historia Regni Hierosolymitani

Regnum Hierosolymitanum fuit civitas Christiana Latina quae ex Prima Expeditione Cruciata orta est et regionem variae magnitudinis in Levante ab anno MXCIX ad annum 1291 rexit. Inter civitates cruciatas significantissima erat, cum eius caput Hierosolyma, urbs sancta Christianitatis, esset, et rectores titulum Regis Hierosolymitani gererent.

Historia autem regni non solum continuorum bellorum fuit. Comprehendebat etiam commercium, peregrinationem, diplomatiam, matrimonia dynastica, et coexistentiam diversarum gentium linguisticarum et religiosarum. Rectores Latini parvam minoritatem in regione constituebant, qui se ad mundum orientalem Mediterraneum circumdantem accommodare et necessitudines cum Christianis, Musulmanis et Iudaeis localibus, necnon cum Imperio Byzantino et republicis maritimis Italicis, instituere debuerunt.

I Prima Expeditio Cruciata et Conditio Regni

Prima Expeditio Cruciata anno MXCV coepit, cum Urbanus II Papa principes et equites Christianitatis occidentalis ad orientem proficiscendum vocavit. Contextus proximus expeditionis sacrae erat petitio ab Alexio I Comneno, imperatore Byzantino, pro auxilio in pugna contra Selgiucidos, sed motus mox finem principalem suscepit, Hierosolymam aliaque loca sancta sub potestate Christiana recuperandi.

Exercitus cruciatorum per Constantinopolim et Anatoliam in Syriam transierunt. Post Nicaeam expugnationem et proelium apud Dorylaeum, progressum suum versus Antiochiam continuarunt, quae post longam obsidionem anno MXCVIII cecidit. Eodem anno, Balduinus Bononiae primam civitatem Cruciatorum Edessae condidit. Ab Antiochia, Cruciati tandem ad meridiem versus Hierosolymam iter fecerunt.

Hierosolyma capta est die XV mensis Iulii, anno MCXCIX, post obsidionem quae plus quam mensem duravit. Victoriam secuta est caedes lata Musulmanorum et Iudaeorum. Hoc eventum pars perpetua memoriae expeditionum sacrarum in historiographia tam Christiana quam Islamica mansit.

Godefridus, seu Godefridus Bouillon, urbis princeps electus. Non utebatur titulo Regis, sed Defensor vel Protector Sancti Sepulchri notus erat. Post mortem Gottfridi anno MC, frater eius Balduinus I regis titulum assumpsit et Bethleemi coronatus est. Hoc initium veri regni Hierosolymitani fuit.

II Expansio

Status regni nuper conditi initio incertus erat. Plerique milites ex Prima Expeditione Cruciata in Europam redierant, et regnum paucos equites peditesque habebat. Hierosolyma territoriis a Musulmanis tenentibus circumdata erat, et accessus ad Occidentem a portibus in litore Mediterraneo pendebat.

Balduinus I expeditionem ordinatam ad urbes maritimas expugnandas coepit. Arsuf and Caesarea fell in MCI, Acre in MCIV, Berytus and Sidon in MCX, and Tyrus in MCXXIV. Classes Genuensis, Venetae, et Pisanae partes primas in expugnationibus egerunt. Pro auxilio suo, urbes mercatoriae Italicae proprias sedes in portibus, horrea, iura, et remissiones vectigalium acceperunt.

Regnum etiam ad orientem Iordanis expansum est. Viae caravanarum et finis meridionalis arcibus custodiebantur, quarum celeberrimae erant Montreal et postea Kerak. His, regnum commercium inter Damascum, paeninsulam Arabicam, et Mare Rubrum moderari poterat.

Ascalonis expugnatio anno MCLIII ultimam significantem basim Fatimidarum in litore Palaestinae removit. Viam etiam regno Hierosolymitano ad Aegyptum aperuit. Cum amplissimum esset, regnum regionem angustam sed strategice magni momenti a Beryto et Galilaea ad vicinitatem Sinus Aqabae regebat.

Regnum secundum exemplar feudale Europae occidentalis ordinatum erat. Magnas possessiones continebat, ut Comitatus Iaffae et Ascalonis, Principatum Galilaeae, et dominia Sidonis, Caesareae, et Transjordaniae. Re vera, administratio structuras ex Occidente importatas cum veteribus systematibus administrativis, tributariis, et possessionis agrorum regionis coniunxit.

III Edessa, Damascus et Secunda Expeditio Cruciata

Civitates Cruciatae initio ex contentionibus internis inter rectores Musulmanos profecerunt. Res mutari coepit cum Zengi, Mosul et Aleppo princeps, potestatem suam in Syria septentrionali confirmavit. Mense Decembri anni MCXLIV, copiae eius Edessam expugnaverunt, primam magnam iacturam territorialem a civitatibus Cruciatis passam.

Edessae ruina Europam Occidentalem concussit. Papa Eugenius III novam expeditionem sacram pronuntiavit, quam inter alios Bernardus Claraevallensis praedicavit. Secunda expeditio sacra a Ludovico VII rege Franciae et Conrado III rege Germaniae ducta est.

Magnas clades in Anatolia exercitus Europaei passi sunt. Copiae quae Terram Sanctam attigerunt cum Melisenda Hierosolymitana regina et Balduino III rege convenerunt ut de meta expeditionis disceptarent. Loco Edessae aut Aleppi, duces Damascum oppugnare constituerunt.

Decisio gravis error strategicus esse probavit. Damascus urbs Musulmana erat, sed interdum cum Hierosolymis contra Zengium et filium eius Nur ad-Din foedus inierat. Obsidio, quae Iulio mense anni MCXLVIII coepit, quattuor tantum dies duravit. Cruciati inter se rixati sunt, positiones adverse mutaverunt, et nihil effecerunt se receperunt.

Impetus irritus Damascum propius ad Nur ad-Din impulit, qui urbem anno MCLIV occupavit. Aleppo et Damascus nunc sub eodem principe erant, et adversarius magis unitus ad orientem Regni Hierosolymitani formatus erat.

IV Foedus cum Byzantium et conatus Aegypti expugnandi

Secundae Expeditionis Cruciatae clades non statim Regni Hierosolymitani ruinam significavit. Balduinus III et successor eius Amalricus I regnum confirmare conati sunt imperatorem Byzantinum Manuelem I Comnenum adeundi.

Foedus matrimoniis corroboratum est. Balduinus III Theodoram Comnenam, imperatoris propinquam, et Amalricus I Mariam Comnenam in matrimonium duxit. Regnum Hierosolymitanum etiam crescentem Byzantii auctoritatem Antiochiae accepit. Reges vicissim sperabant se auxilium militare et navale ab imperio accepturos esse.

Attentio ad Aegyptum conversa est, ubi Caliphatus Schiiticum Fatimidarum in crisi interna versabatur. Et Amalrik et Nur ad-Din intellexerunt divitias Aegypti et vires militares aequilibrium potentiae in tota regione decernere posse. Inter annos  MCLXIII et MCLXIX, Amalricus plures expeditiones militares in Aegyptum fecit et in certaminibus potestatis vizirorum patriae implicatus est.

Anno MCLXIX, classis coniuncta Hierosolymitana et Byzantina Damiettam obsedit. Expeditio ob egestatem sustentationem, diffidentiam, discordias sociorum defecit. Aegyptus non victa est.

Consequentiae insuccessi fatales fuerunt regno Hierosolymitano. Dux Nur ad-Din, Shirkuh, Aegypti potestatem obtinuit, et, eo mortuo, potestas ad nepotem eius Saladinum pervenit. Saladinus Caliphatum Fatimidarum anno MCLXXI abolevit et paulatim Aegyptum et magnam partem Syriae regere coepit. Regnum Hierosolymitanum nunc in situ erat ubi idem potens princeps et ex meridie et ex oriente id premere poterat.

V Amissio Hierosolymitana et Tertia Expeditio Cruciata

Rex Amalricus I anno MCLXXIV mortuus est. Ei successit filius Balduinus IV, qui lepra laborabat. Quamquam aegrotabat, Balduinus se principem efficax praestitit et anno MCLXXVII victoriam insignem contra Saladinum in proelio apud Montgisard reportavit.

Attamen, morbus regis et absentia liberorum ad difficilem controversiam de successione duxerunt. Post Balduinum IV, corona ad nepotem eius Balduinum V per breve tempus transiit. Post mortem eius anno MCLXXXVI, Sibylla regina coronata est et maritus eius Guido de Lusignano rex.

Conflictus intra ducatus regni ad culmen pervenerunt eodem tempore quo Saladinus opes Aegypti et Syriae iunxerat. Aestate anni MCLXXXVII, exercitus Hierosolymitanus ad liberandum Tiberiadem obsessam profectus est. Exercitus, aestu, aquae inopia, et continuis hostium incursionibus vexatus, in Proelio Hattin die quarto Iulii paene omnino deletus est.

Rex Guido captus est, et reliquia Christiana Sanctae Crucis in manus Saladini pervenit. Pleraque castella et urbes regni sine defensoribus relictae sunt. Acra, Nablus, Iaffa, Berytus, et multae aliae urbes se dediderunt aut captae sunt.

Hierosolyma Saladino die II mensis Octobris anni MCLXXXVII se dedidit. Balianus Ibelinensis, qui defensionem urbis ducebat, pretium redemptionis pro incolis egit. Non omnes pretium solvere poterant, et quidam incolarum in servitutem versabantur, sed nulla caedes generalis similis illi anni MMXCIX facta est.

Amissio Hierosolymitana ad Tertiam Expeditionem Cruciatam duxit, ductam ab Imperatore Friderico Barbarossa, Rege Philippo II Augusto Franciae, et Rege Ricardo Corde Leonis Angliae. Fridericus in itinere in Anatolia submersus est, sed Galli et Angli in longa obsidione Acrae participaverunt. Urbs anno MCXCI capta est.

Ricardus copias Saladini apud Arsuf vicit et Iappam defendit, sed impetum finalem in Hierosolymam non temptavit. Pax anni MCXCII litus a Tyro ad Iappam sub potestate Christianorum reliquit. Peregrinis Christianis aditus ad Hierosolymam concessus est, sed ipsa urbs sub potestate Saladini mansit.

VI Regnum Acrae

Quamquam Hierosolyma amissa est, regnum Hierosolymitanum non desiit esse. Conradus Montis Ferrati Tyrum feliciter contra Saladinum defendit, et post Tertiam Expeditionem Cruciatam, Acra novum centrum politicum et oeconomicum regni factum est.

Hoc tempus interdum Regnum Acrae vel Secundum Regnum Hierosolymitanum appellatur. Officialiter autem nomen civitatis et titulus regius non mutati sunt: ​​rectores reges Hierosolymitani manebant, quamquam Hierosolymis non praeerant.

Acra erat unus e portibus maximi momenti in oriente Mediterraneo. Veneti, Genuenses et Pisani proprias sedes in urbe habebant, circa muros, ecclesias et aedificia administrativa constructas. Sedes Equitum Templariorum, Hospitalariorum et Ordinis Teutonici in urbe vel prope urbem sitae erant.

Oeconomia regni in commercio, vectigalibus portuum, et peregrinationibus nitebatur. Aromata, sericum, saccharum, tincturae et alia producta ex orientali Mediterraneo per urbem transierunt. Simul regnum magis magisque a republicis maritimis Italicis pendere factum est, quarum controversiae interdum ad bella aperta in viis Acrarum ducebant.

Cyprus regionem auxilii magni momenti regno praebuit. Rectores insulae ad familiam Lusignan pertinebant, et coronae Cypri et Hierosolymae postea sub eodem principe iunctae sunt. Attamen, territorium ipsum Regni Hierosolymitani solum urbes maritimas, arces et terras circumjacentes complectebatur.

VII Quinta et Sexta Expeditiones Cruciatae

Saeculo XIII, restitutio Hierosolymitana iterum per Aegyptum quaesita est. Quinta Expeditio Cruciata ad Deltam Nili anno MCMXVIII profecta est. Inter duces praeclarissimos erat rex Hierosolymitanus, Ioannes Briennae.

Cruciati Damietam anno MCCXIX post longam obsidionem expugnaverunt. Sultanus Aegyptius al-Kamil concessiones territoriales in negotiationibus obtulit, sed duces Cruciatorum credebant se plus assequi posse bello continuato. Exercitus versus Cairum anno MCCXXI progressus est, sed inundatione Nili et copiis Aegyptiis obsessus est. Cruciati coacti sunt Damietam dedere et Aegyptum relinquere.

Sexta expeditio sacra plura perfecit fere sine ullo proelio. Imperator Romanus Sacer Fridericus II Isabellam II, heredem solii Hierosolymitani, in matrimonium duxerat. Quamquam a Papa excommunicatus erat, Fridericus anno MCCXXVIII Acram advenit.

Foedus Iaffense cum Sultano al-Kamil anno MCCXXIX Fridericus egit. Secundum hoc foedus, Hierosolyma, Bethlehem, et Nazareth, necnon via quae eas ad litus iungebat, in potestatem Christianam transierunt. Loca sacra Islamica in Monte Templi sub potestate Musulmanorum manebant, et ius Musulmanorum religionem suam exercendi confirmatum est.

Fridericus caerimoniam similem coronationi Hierosolymis ordinavit, sed positio eius controversa erat et ecclesiae et nobilibus localibus. Urbs quoque difficilis erat defendi, cum munitiones eius dirutae essent.

Alterum tempus quo Christiani Hierosolyma dominabantur brevis fuit. Copiae Khwarezmianae urbem anno MCCXLIV expugnaverunt et diripuerunt. Post hoc, regnum Hierosolymitanum non iam perpetuum imperium in urbe sancta habebat.

VIII Amissio Acris

In altera parte saeculi XIII, Sultanatus Mamluk, qui in Aegypto potestatem ascenderat, impetum systematicum in reliquas terras civitatum Cruciatarum coepit. Sultanus Baibars complures urbes maritimas et arces annis MCCLX et MCCLXX cepit. Antiochia anno MCCLXVIII cecidit, et Tripoli anno MCCLXXXIX amissa est.

Acra ultimum centrum magnum in Levante a Christianis regebatur. Urbs muros firmos et copias ex variis ordinibus religiosis et communitatibus mercatorum Europaeis habebat, sed defensores a contentionibus internis et parvo auxilio ab Europa debilitati sunt.

Exercitus Sultani Mameluci al-Ashraf Khalil Acram vere anni MCCXCI obsedit. Urbs magnis machinis oppugnata est, et moenia eius cuniculis subter effossis debilitata sunt. Mamluki impetum decisivum die XVIII Maii fecerunt.

Munitiones fractae sunt, et magna pars populi ad naves in portu exspectantes fugere conata est. Ultima aedificia a Templariis possessa per aliquot dies duraverunt, sed tandem tota urbs in potestatem Mamlucorum venit.

Casus Acrae finem actualis existentiae territorialis Regni Hierosolymitani significavit. Tyrus, Sidon, ceteraeque ultimae arces etiam vacuae sunt vel mox amissae. Cruciati Cyprum se receperunt.

Titulus Regis Hierosolymitani deinde ut titulus titularis mansit. A principibus Cypri et pluribus dynastiis Europaeis per saecula usus est, sed ipsum Regnum Hierosolymitanum numquam restitutum est.

IX Reges et reginae Hierosolymitanae regnantes

Imperium Hierosolymitanum per heredem feminam pluries hereditata est. Quam ob rem, inter rectores erant et reginae, quae suo iure regebant, et coniuges earum, quae titulo regis iure uxorum utebantur.

Inter annos MCCLXXVII et MCCLXXXV, Carolus Andegavensis, rex Siciliae, etiam Coronam Hierosolymitanam iure a Maria Antiochensi emerat, sibi vindicavit. Tamen, eius postulatio per totum imperium non accepta est. Familia regnans, etiam post amissionem Acrae, titulum Regis Hierosolymitani in Cypro uti perseveravit.